In Nederland moet iedere woning bij verkoop en verhuur over een geldig energielabel beschikken. Het energielabel geeft inzicht in de energieprestatie van een woning, van zeer energiezuinig tot zeer energiezuinig. Maar wanneer heeft een woning energielabel F en wat kun je doen om dit label te verbeteren?
Wanneer heeft een woning energielabel F?
Een woning met energielabel F is relatief energie onzuinig en heeft vaak nog mogelijkheden om de energieprestatie te verbeteren. Mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld beperkte isolatie, enkel glas, verouderde installaties of een combinatie hiervan.
Het energielabel wordt niet door één afzonderlijke maatregel bepaald. De uiteindelijke energieprestatie hangt samen met verschillende kenmerken van de woning, zoals de isolatie, beglazing, installaties en duurzame energieopwekking.
Hoe verbeter je energielabel F?
Een energielabel F verbeteren kan door verschillende onderdelen van de woning aan te pakken. Welke maatregelen nodig zijn, verschilt per woning. Een woning met slechte dakisolatie vraagt bijvoorbeeld om een ander maatregelenpakket dan een woning die al goed geïsoleerd is maar nog enkel glas en een verouderde verwarmingsinstallatie heeft.
Daarom is het verstandig om eerst naar de huidige situatie van de woning te kijken en vervolgens te bepalen welk energielabel je wilt bereiken.
Van energielabel F naar C
Om van energielabel F naar C te gaan, is het verstandig om eerst naar de schil van de woning te kijken. Denk hierbij aan het verbeteren van de isolatie van het dak, de gevels en de vloer. Een goed geïsoleerde woning houdt warmte beter binnen, waardoor minder energie nodig is voor verwarming.
Ook de beglazing kan een belangrijk aandachtspunt zijn. Heeft de woning nog enkel glas of verouderd dubbel glas, dan kan het vervangen hiervan door HR++ glas of beter bijdragen aan een betere energieprestatie.
Kijk daarnaast naar de verwarmingsinstallatie. Een energiezuinige installatie kan het energiegebruik verlagen en bijdragen aan een beter energielabel. Afhankelijk van de woning kan bijvoorbeeld worden gekozen voor een moderne cv-ketel, een hybride warmtepomp of een andere energiezuinige verwarmingsoplossing.
Welke maatregelen nodig zijn om van F naar C te gaan, verschilt per woning. Een woning die al goed is geïsoleerd, heeft bijvoorbeeld andere verbeterpunten dan een woning met weinig isolatie en enkel glas.
Van energielabel F naar A
Van energielabel F naar A vraagt om een grotere verduurzamingsslag. Begin hierbij met het verbeteren van de schil van de woning. Denk aan goede isolatie van het dak, de gevels en de vloer. Hoeveel en welke isolatie nodig is, hangt af van de huidige constructie en de isolatiewaarden van de woning.
Ook de beglazing speelt een belangrijke rol. Wanneer de woning nog enkel glas of verouderd dubbel glas heeft, kan HR++ glas of triple glas een flinke verbetering zijn. Goed isolerend glas beperkt het warmteverlies via de ramen.
Vervolgens kan worden gekeken naar de verwarmingsinstallatie en de opwekking van duurzame energie. Afhankelijk van de woning kan bijvoorbeeld een (hybride) warmtepomp worden toegepast en kunnen zonnepanelen worden geplaatst om duurzame elektriciteit op te wekken.
Een energielabel F wordt niet automatisch energielabel A door een vast aantal maatregelen uit te voeren. De benodigde maatregelen verschillen per woning. Daarom is het belangrijk om eerst de huidige situatie in kaart te brengen en vervolgens te bepalen welk energielabel haalbaar is.
Welke maatregelen helpen bij energielabel F?
Om alle informatie op een rijtje te zetten, hebben wij voor isolatie, beglazing, installatie en zonnepanelen de kosten, subsidie en terugverdientijd neergezet. Zo weet je precies wat er nodig is om een energielabel F te verbeteren.
Isolatie verbeteren
Goede isolatie is vaak een belangrijke basis voor het verbeteren van de energieprestatie van een woning. Afhankelijk van de woning kan worden gekeken naar dak-, vloer-, bodem-, gevel- en spouwmuurisolatie.
Welke isolatiemaatregelen het meeste effect hebben, hangt af van de huidige isolatiewaarden en de bouwkundige situatie van de woning.
Tabel met kosten voor een gemiddelde woning:
| Isolatietype | Oppervlakte (m²) | Kosten | Subsidie per m² | Totale Subsidie | Netto Kosten | Jaarlijkse Besparing op Energiekosten | Terugverdientijd |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Spouwmuurisolatie | 50 | €1.500 – €2.000 | €8 | €400 | €1.100 – €1.600 | €200 – €300 | 3,7 – 8 jaar |
| Vloerisolatie | 50 | €1.500 – €3.000 | €11 | €550 | €950 – €2.450 | €150 – €300 | 3,2 – 16,3 jaar |
| Bodemisolatie | 50 | €1.200 – €2.500 | €6 | €300 | €900 – €2.200 | €100 – €250 | 3,6 – 22 jaar |
| Gevelisolatie | 50 | €3.000 – €6.000 | €38 | €1.900 | €1.100 – €4.100 | €400 – €600 | 1,8 – 10,3 jaar |
| Dakisolatie | 50 | €3.500 – €5.000 | €30 | €1.500 | €2.000 – €3.500 | €400 – €600 | 3,3 – 8,8 jaar |
| Zolder-/Vlieringisolatie | 50 | €1.500 – €3.000 | €8 | €400 | €1.100 – €2.600 | €150 – €300 | 3,7 – 17,3 jaar |
Lees verder: Subsidiebedragen voor isolatie in 2026.
Verwarming en warmtapwater verbeteren
Ook de verwarmingsinstallatie en warmtapwatervoorziening spelen een rol bij de energieprestatie van een woning. Afhankelijk van de bestaande installatie kan worden gekeken naar bijvoorbeeld een efficiëntere cv-installatie, een warmtepomp of andere duurzame oplossingen.
Welke installatie het meest geschikt is, hangt onder andere af van de isolatie van de woning en het gewenste energielabel.
- Kosten: €1600 of meer
- Besparing: Een nieuwe HR-ketel kan gemiddeld zo’n 15% besparing opleveren in vergelijking met een oudere ketel. Dit is dus een besparing van ongeveer 200 a 300 euro per jaar. De terugverdientijd van deze investering is ongeveer 6 jaar.
Glas vervangen bij energielabel F
Beglazing kan een belangrijk aandachtspunt zijn bij een woning met energielabel F. Vooral wanneer een woning nog enkel glas heeft, kan het vervangen van de beglazing bijdragen aan een betere energieprestatie en minder warmteverlies.
Welke beglazing het meest geschikt is, hangt onder andere af van de bestaande kozijnen, de woning en het gewenste resultaat.
Besparing:
- Voor HR glas:
- Terugverdientijd = (€125 * 20) / €200 per jaar ≈ 12,5 jaar
- Totale besparing = €200 per jaar voor 20 m²
- Voor HR+ glas:
- Terugverdientijd = (€130 * 20) / €220 per jaar ≈ 11,82 jaar
- Totale besparing = €220 per jaar voor 20 m²
- Voor HR++ glas:
- Terugverdientijd = (€135 * 20) / €260 per jaar ≈ 10,38 jaar
- Totale besparing = €260 per jaar voor 20 m²
Zonnepanelen
Zonnepanelen kunnen bijdragen aan een betere energieprestatie doordat je zelf duurzame elektriciteit opwekt. De invloed op het uiteindelijke energielabel hangt echter af van de woning en de overige kenmerken.
Zonnepanelen zijn daarom niet automatisch de eerste maatregel die je moet nemen wanneer je van energielabel F naar een hoger label wilt. Het kan verstandiger zijn om eerst te kijken naar bijvoorbeeld isolatie of de verwarmingsinstallatie.
Lees ook: Wanneer kiezen voor zonnepanelen of warmtepomp
Het verbruik per energielabel, van A(++++) tot G
Er zijn twee manieren om de energielabel eisen van een woning te beschrijven. Enerzijds in de kenmerken zoals dakisolatie en hoogrendementsglas en anderzijds in het verbruik. Dit zijn de normen uitgedrukt in kWh/m2 verbruik fossiele energie per jaar:
Label A: verbruik van 105,01 tot 160 kWh/m2
Label B: verbruik van 160,01 tot 190 kWh/m2
Label C: verbruik van 190,01 tot 250 kWh/m2
Label D: verbruik van 250,01 tot 290 kWh/m2
Label E: verbruik van 290,01 tot 335 kWh/m2
Label F: verbruik van 335,01 tot 380 kWh/m2
Label G: verbruik van meer dan 380 kWh/m2
Een label A++++ woning wekt net zoveel energie op als er verbruikt wordt of levert zelfs meer energie dan het verbruikt.
Lees ook: Wanneer energielabel B?
Heeft energielabel F invloed op de woningwaarde?
Een beter energielabel kan aantrekkelijk zijn voor potentiële kopers, omdat een energiezuinige woning doorgaans lagere energielasten en meer comfort biedt. De invloed op de woningwaarde verschilt per woning en marktsituatie.
Energielabel F aanvragen
Heeft jouw woning momenteel energielabel F en wil je weten wat de huidige energieprestatie is? Of heb je de woning verduurzaamd en wil je een nieuw energielabel laten registreren?
Bij Prisma Energielabels kun je eenvoudig een nieuw energielabel aanvragen. We inspecteren de woning en verwerken de aanwezige bouwkundige en installatietechnische kenmerken in het energielabel.


